تصميم مجلس براي پايان يك تراژدي معيشتي/ كسب وكار 53 هزار صياد با توقف «صيد ترال» احيا مي‌شود

تاريخ : 1399/08/04

خلاصه :

توقف صيد ترال را بايد پاياني بر يك تراژدي غم انگيزدر كشور تعبير كرد كه به 53 هزار صياد امكان فعاليت دوباره در سرزمين بومي خود مي‌دهد.

 



به گزارش پايگاه اطلاع رساني مركز اقتصاد مقاومتي حامي، سميه رفيعي عضو فراكسيون محيط زيست مجلس يازدهم در اين باره گفته است: «ممنوعيت صيد ترال كه قرار است با هدف آيش دريا انجام شود، دو ساله است و از ابتداي آذرماه اجرايي مي‌شود.»



آن طور كه رئيس فراكسيون محيط زيست مجلس مي گويد: «بعد از پيگيري‌ها و جلسات متعدد در فراكسيون محيط زيست در چارچوب كاري علمي و كارشناسي شده با حمايت‌هاي ويژه آقاي قاليباف و نيروي دريايي سپاه و سردار تنگسيري  توافقنامه‌اي در كارگروه ساماندهي صيد ترال در فراكسيون محيط زيست مجلس با حضور معاونان وزارت جهار كشاورزي و رئيس كارگروه صيد و شكار امضا شده تا به واسطه آن صيد ترال به مدت دو سال به جهت آيش دريا متوقف شود كه از اول آذر ماه اجرايي مي‌شود.»



اين تصميمات پس از سفر نظارتي رئيس و تعدادي از نمايندگان مجلس به استان سيستان و بلوچستان گرفته شده است. بخش مهمي از اقتصاد مردم سواحل سيستان و بلوچستان به صيادي در دريا و فعاليت‌هاي مرتبط با آن وابسته است.



طي 10 سال گذشته توافق سازمان شيلات ايران از سازمانهاي تحت تابعه وزارت جهاد كشاورزي با شركت هاي چيني براي صيادي در درياي جنوب سر و صداي زيادي رابه پا كرد، داستان اين بود كه ورود كشتي هاي بزرگ چيني براي صيد به اصطلاح فانوس ماهيان به اين منطقه نان صيادان بومي منطقه را آجر كرده بود و آنها را از كسب  كار انداخته بود.



آنها به اسم صيد فانوس ماهيان به اين منطقه وارد شده بودند اما با تورها و كشتي ها غول پيكر موسوم به ترال هر چيزي در دريا بود را از كف جارو مي كردند بنابراين روز به روز تعداد ماهيان و موجودات دريايي كمتر مي شد و ديگر جايي براي ماهيگيران سنتي در اين دريا كه سالها از آن ارتزاق مي كردند نبود.



رئيس فراكسيون محيط زيست  به تبعات صيد ترال در دريا اشاره مي كند و مي گويد: ۵۳ هزار صياد در سواحل جنوبي ايران به صورت مستقيم از صيد سنتي ارتزاق مي‌كنند؛ اما متاسفانه حدود ۱۰ سال است كه پديده شومي به نام صيد ترال با جارو كردن تمامي ماهيان درياي جنوب كشور، صيادان را با مشكلات عديده‌اي روبرو كرده است به نحوي كه حدود ۸۰ درصد صيادان چابهار به واسطه ورود كشتي‌هاي صيد ترال به اين آب‌ها بيكار شدند. صيد ترال شغل و احساس هويت شغلي صيادان را از بين برده و موجب افزايش چشمگير معضلات اجتماعي، چون اعتياد، قاچاق و مشكلات خانوادگي شده است.



* صيد ترال چيست؟



سازمان شيلات از سال 90 با شركت‌هاي چيني قرارداد بسته كه فانوس ماهيان (ماهي غير فلس دار) منطقه جنوب كشور را صيد كنند، آنها هم با استفاده از مجهزترين كشتي‌ها و تورهاي ماهيگيري ترال اقدام به صيد مي‌كنند كه به گفته كارشناسان اين تورهاي كف دريا را جارو مي‌كند، يعني تمام موجودات كف دريا را با خود مي‌آورد.



اين نوع صيد علاوه بر اينكه نان صيادان جنوب كشور را كه وابسته به اين صيد هستند آجر مي‌كند، تمام ذخاير دريايي ما را هم با خودشان مي‌برند اينها ذخاير ژنتيكي كشور و بسيار ارزشمند هستند.



فانوس ماهيها ماهي‌هاي كوچكي هستند كه در دريا‌هاي عميق زندگي مي‌كنند. فانوس ماهي‌ها حدود ۶۵ درصد از كل ماهيان زيست توده درياهاي عميق را به خود اختصاص داده است.در حقيقت فانوس ماهيان در زمرهٔ ماهياني هستند كه بيشترين پراكنش، جمعيت و تنوع را در ميان همه بي مهرگان دارند و نقش بوم شناسي مهمي را به عنوان شكار براي موجودات بزرگتر ايفا مي‌كنند.



حسن صالحي رئيس سابق سازمان شيلات اعلام كرده بود:  از سال ۱۳۹۰ تا كنون تعداد ۲۶۱ موافقت اصولي در قالب ۱۲۸ شركت ايراني براي صيد فانوس ماهيان صادر كرده و هم اكنون ۹۱ فروند كشتي تمام ايراني يا در اجاره شركت هاي ايراني فعال هستند.



صالحي از اين قراردادها بسيار دفاع كرده و آنرا به نفع اقتصاد ملي كشور اعلام كرد و گفت: بهره برداري از ظرفيت چند ميليون تني فانوس ماهيان در درياي عمان و ساماندهي صيد اين گونه كه ظرفيتي بسيار ارزشمند است از دهه ۶۰ مورد نظر دولتهاي مختلف بوده است اما به دليل نبود امكانات و عزم جدي محقق نشده است. اكنون سازمان شيلات ايران موفق شده است با انتقال فناوري از خارج اين ظرفيت را مورد بهره برداري قرار دهد.



وي همچنين اشاره كرد: با اين اقدام علاوه بر انتقال فناوري، صيادان بومي همگام با كار آموزش مي بينند، از خروج ارز جلوگيري مي شود و شناورهاي مجهز خارجي در اين روش با قراردادهاي اجاره به شرط تمليك ، به تملك شركت هاي ايراني در مي آيند.



اما اين طرح در ادامه با انتقادهاي بسياري زيادي از سوي كارشناسان،‌نمايندگان مجلس و حتي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي مواجه شد. اينها مي‌گفتند كشتي‌هاي چيني تمام ذخاير دريايي ما را مي‌برند، آنها از ته دريا هرچه هست و نيست را با هم مي‌برند و تنها فانوس ماهي نمي‌گيرند.ضمن اينكه حيات و زندگي منطقه جنوب به اين دريا وابسته است و ما در حقيقت عرصه را براي جنوبي‌ها تنگ كرده‌ايم.



از طرفي اين گفته هم به گوش مي‌رسيد كه اين كشتي‌ها در اجراه شركت‌هاي ايراني هستند و عملا بعضي مديران مياني دولتي اين شركت‌ها را ثبت كرده و از پوشش كشتي‌هاي چيني، هندي و امثال آن براي فعاليت استفاده مي‌كنند.



مسئولان شيلات اما اصلا قبول نمي‌كنند كه كشتي‌هاي چيني و هندي در آبهاي جنوب ماهيان فانوسي و كلا ذخاير ماهيان مارا به تاراج مي‌برند.



كاكولكي معاون صيد و صيادي سازمان شيلات اعلام كرد:  ۹۱ شناور صيادي با ۲ هزار نفر نيروي فعال در آب‌هاي جنوب كار صيادي را انجام مي‌دهند كه از اين تعداد ۳۰۰ نفر از كاركنان آنها چيني هستند. چرا كه اين شناورها يا خريداري شده يا به صورت كرايه از خارج آمده‌اند و يا در داخل كشور ساخته شده‌اند و ما به تدريج در حال آموزش نيروهاي ايراني هستيم كه جايگزين اين ۳۰۰ كارگر غيربومي خارجي شوند.



طرح صيد فانوس ماهيان با انتقاد نمايندگان به ويژه نمايندگان جنوب كشور همراه شد و آنها اين طرح را به تاراج رفتن منافع ملي كشور اعلام كردند.



*دردسر حضور كشتي‌هاي چيني‌ براي صيادان جنوب



گزارش ميداني فارس از منطقه در همان زمان نشان ميداد كه حضور كشتي‌هاي خارجي در ايران دردسر آفريده است. مسؤولين مي گويند آنها قرارداد بلند مدتي با شيلات دارند و به صيد در عمق 200 متري كه از نظر آنها بخش‌هاي سطحي دريا مي‌شود، مشغول هستند؛ اما صيادان محلي اين ادعا را رد كرده و از مزاحمت‌ مهمانان خارجي مي گويند.



محمد فاروق آفرين يكي از صيدان محلي  به خبرنگار فارس گفت: كشتي‌هاي خارجي بعضاً در 4 و 5 مايلي ساحل صيد مي‌كنند و مزاحم كار ما هستند وقتي آن‌ها تور مي اندازند ما ديگر تور نمي‌اندازيم چون تورهاي ما پاره مي‌شود، وقتي آن‌ها تور ترال مي اندازند ديگر چيزي براي صيادان ما باقي نمي ماند.



*وزارت كشاورزي چين: حضور كشتي‌هاي الكتريكي و بسيار پيشرفته در ايران



حتي وزارت كشاورزي كشور چين هم وجود اين كشتيها را در آبهاي ايران تاييد مي كرد اما مسولان داخلي همچنان دوست نداشتند اين مسئله را شفاف به مردم بگويند براساس اعلام وزارت كشاورزي چين، اين كشتي‌ها، نخستين كشتي‌هاي صيادي الكتريكي چين و نخستين كشتي‌هايي هستند كه از استان شاندونگ براي صيادي به آب‌هاي ايران رفته‌اند، اما فعاليت صيادي چين در اين منطقه افزايش خواهد يافت.



كار به حدي جدي شد كه سپاه پاسداران هم به اين مسئله ورود كرد و در سالهاي گذشته چندين فروند كشتي خارجي را توقيف كرد.



روابط عمومي نيروي دريايي سپاه  23 خرداد امسال در اطلاعيه‌اي از توقيف 2 فروند كشتي صيد صنعتي ترال در محدوده آبهاي چابهار و كنارك توسط رزمندگان پايگاه دريايي امام علي (ع) اين نيرو در چابهار خبر داد و اعلام كرد: دو فروند كشتي صيد صنعتي ترال كه در محدوده آب‌هاي منطقه چابهار و كنارك لنگر انداخته و در تخلفي آشكار با ورود به محدوده 12مايلي ، در صيد گاه ماهيگيران بومي مشغول صيد ممنوعه ترال بودند؛ توسط يگان دريايي امام علي (ع) ندسا در چابهار توقيف شدند.



اين آخرين كار سپاه در اين زمينه نبود بلكه بارها و بارها كشتي ها متخلف چيني را كه فراتر از محدوده قانوني رفت و آمد مي كردند توقيف كرد.