شوخي خطرناك پتروشيمي‌ها با امنيت غذايي كشور

تاريخ : 1398/12/20

خلاصه :

برخي شركت‌هاي پتروشيمي كه ظاهرا صادر كردن محصول با ارز گران به دهان آنها مزه كرده، حاضر نيستند كود اوره كافي در اختيار كشاورزان قرار دهند.



به گزارش پايگاه اطلاع رساني هلدينگ كشاورزي حامي(مركز اقتصاد مقاومتي) به نقل از فارس، برخي شركت‌هاي پتروشيمي كه با گران شدن ارز درآمد خوبي از صادرات پيدا كرده‌اند، حاضر نيستند، كود اوره كافي در فصل رشد استراتژيك‌ترين محصول كشاورزي و تأمين‌كننده امنيت غذايي يعني گندم در اختيار كشاورزان قرار دهند.



كود اوره به ويژه در فصل رشد گياه براي گياه بسيار ضروري است و توليد محصول را از 9 تا 15 كيلوگرم به ازاي هر كيلوگرم مصرف كود افزايش مي‌دهد. كود اوره همچنين باعث جلوگيري از سرمازدگي و كاهش مصرف آب كشاورزي و مقاومت به بيماري مي‌شود.



از آنجايي كه مصرف كود اوره زمان‌هاي مشخصي دارد، بنابراين علاوه بر اينكه اين كود بايد به ميزان كافي باشد، بايد در زمان خودش نيز استفاده شود كه اگر غير از اين باشد اتفاقا نتيجه معكوس در عملكرد خواهد گذاشت.



در حال حاضر در آستانه فصل برداشت گندم در مناطق گرمسير هستيم. كود دهي در اين فصل يعني زمان خميري بودن دانه‌ها در سنبله توليد محصول را افزايش داده، دانه‌هاي با پروتئين بالا و توپر توليد مي‌شود كه اينها در كيفيت نانوايي هم بسيار مؤثر است.



البته در زمان پنجه‌زني و ساقه‌دهي گياه هم دو زمان ديگر كوددهي است كه اكنون در مناطق سردسير زمان اين كوددهي است.



مجري طرح گندم وزارت جهاد كشاورزي روز گذشته گفت: «كود اوره‌اي كه شركت‌هاي پتروشيمي در اختيار شركت خدمات حمايتي بخش كشاورزي براي توليد در بين كشاورزان قرار مي‌دهد، كافي نيست».



اسماعيل اسفندياري‌پور افزود: «گندمكاران سراسر كشور بابت كمبود كود اوره اظهار نگراني دارند و پتروشيمي‌هاي توليدكننده اوره تأمين نياز بخش كشاورزي را كه امروزه نياز مبرمي به اين كود دارند را بايد مورد توجه قرار دهند».



مشاور وزير جهاد كشاورزي با بيان اينكه مصرف كود اوره در افزايش كميت و كيفيت گندم از لحاظ افزايش پروتئين و گلوتن تأثيرگذار است، گفت: «اكنون استان‌هاي گرم و خشك مانند بوشهر، خوزستان، ايلام، كرمان، جيرفت و كهنوج به شدت به كود اوره مراحل پاياني دوره داشت، نياز دارند، زيرا از اواخر اسفند برداشت نوبرانه گندم شروع خواهد شد».



شركت‌هاي پتروشيمي در طي سال جاري سه بار قيمت كود اوره را افزايش داده‌اند، به طوري كه قيمت‌هاي فعلي نسبت به سال گذشته 30 درصد افزايش دارد.



آن طور كه مسؤولان كشاورزي اعلام كردند شركت‌هاي پتروشيمي تنها به افزايش قيمت نيز بسنده نكرده، بلكه از ابتداي تيرماه تحويل كود اوره به كشاورزان را متوقف كرده بودند، به طوري كه قيمت هر كيسه كود اوره در بازارها به 100 هزار تومان رسيد.



اين قيمت آنچنان بالاست كه كشاورز خرد‌ه‌پا هيچ علاقه‌اي به خريد آن ندارد، نتيجه آن خواهد بود كه توليد محصولش كاهش خواهد يافت و اگر مجموع اين كاهش‌ها را در 4.5 ميليون بهره‌بردار كشاورزي محاسبه كنيم، ضربه بسيار سختي به توليد كشاورزي و همچنين اقتصاد وارد خواهد شد.



از سوي ديگر گندم صرفا تأمين‌كننده غذاي كشور نيست. امروزه گندم به عنوان مهم‌ترين محصول تأمين‌كننده امنيت غذايي كشورها در مناسبات سياسي دولت‌ها هم به نوعي دخالت دارد و به همين دليل اكثر كشورها توليد گندم را به عنوان اولويت اول خود قرار داده‌اند و تلاش مي‌كنند كه از واردات اين محصول بي‌نياز شوند.



جهش شديد توليد گندم در روسيه هم شايد دليلي بر همين باشد، به طوري كه طي چند سال گذشته به دستور پوتين بخش كشاورزي روسيه متحول شد و آنها كه واردكننده عمده محصولات به ويژه گندم بودند، اكنون به بزرگ‌ترين صادركننده گندم جهان تبديل شده‌اند. روسيه به اندازه كل توليد محصولات كشاورزي ما گندم توليد مي‌كند.



* درد پتروشيمي‌ها چيست؟



طبق گفته كارشناسان، ظاهرا درد پتروشيمي‌ها پول است. آنها مي‌خواهند به همان قيمتي كه صادرات براي آنها صرفه دارد، به همان اندازه از عرضه آن به داخل نيز سود ببرند.



محمود حجتي وزير سابق كشاورزي در سفر يكم شهريور به استان خوزستان اعلام كرد كه مديران پتروشيمي تقاضاي افزايش قيمت كود اوره را دارند.



حجتي همچنين گفت: «نافرماني مديران پتروشيمي از مصوبات دولت و ستاد تنظيم بازار و توقف توليد كود اوره باعث ايجاد مشكلاتي در سطح كشور شده است».



وي همچنين گفت: «مديران پتروشيمي به دنبال افزايش قيمت ميزان 2 تن كود اوره مصرفي داخل كشور و عرضه آن به قيمت كود صادراتي هستند».



سالانه 4.5 ميليون تن كود اوره در پتروشيمي‌هاي كشور توليد مي‌شود كه از اين ميزان 2 تن در داخل مصرف مي‌شود و مابقي به كشورهاي ديگر صادر مي‌شود. بنابراين در شرايطي كه نياز مبرم به اين نهاده اصلي در كشور وجود دارد، بسيار جالب است كه پتروشيمي‌ها سربازان تأمين‌كننده امنيت غذايي را بدون سلاح بگذارند.



در اين ميان پتروشيمي‌ها هم دلايلي را براي كاهش توليد اوره مطرح كردند كه از جمله عدم تحويل گاز كافي از سوي شركت ملي نفت به آنها بود. آنها مي‌گفتند از آنجايي كه گاز كافي براي استفاده در پتروشيمي نداريم،  توليد كود اوره كاهش يافته است، اما انباشت اوره‌هاي صادراتي در گمرك معني ديگري داشت و نشان مي‌داد شركت‌هاي پتروشيمي بيش از آنچه اقبالي به عرضه كود در داخل داشته باشند، تمايل دارند آن را صادر كنند؛ چراكه ارز گران سودآوري مناسبي را براي آنها ايجاد كرده بود.



ظاهرا با تصويب در هيأت تطبيق مجلس شوراي اسلامي قرار شده توليد كود اوره به روال معمول خود برگردد و پتروشيمي‌ها نياز كشاورزان داخل را تأمين كنند. آن‌طور كه اسماعيل اسفندياري‌پور مشاور وزير جهاد كشاورزي گفته‌ است، پتروشيمي‌ها قول داده‌اند روزانه 10 هزار تن كود اوره در اختيار كشاورزان قرار دهند كه همين مسؤول كه مجري طرح گندم است، تأكيد مي‌كند اين ميزان كود به هيچ عنوان براي تأمين نياز كشاورزان كافي نيست.



عطاءالله هاشمي رئيس بنياد ملي گندمكاران هم در تأييد ناكافي بودن ميزان كود اوره گفته است كه از 10 تا 15 روز آينده فصل برداشت گندم فرا مي‌رسد و در حال حاضر ما با كمبود شديد كود اوره مواجهيم.



وي با بيان اينكه در فصل داشت از اين نوع كود به عنوان كود سرك گندم استفاده مي‌شود، گفت: پتروشيمي‌ها اولويت توليد خود راب ايد به كود اوره اختصاص دهند اما آنها موادي توليد مي‌كنند كه تا حدود 2 سال آينده نيز ذخاير آنها كافي است و توليدشان ضروري نيست.



هاشمي افزود: حجم زيادي كود اوره در گمركات انباشته شده كه قرار است به خارج از كشور صادر شود، در حالي كه ما ابتدا بايد به فكر تأمين نياز داخل باشيم و بعد از آن صادر كنيم.



روز گذشته هم حميد رسولي مديرعامل شركت خدمات حمايتي كشاورزي هم اشاره كرد كه «پتروشيمي‌ها 98 روز كود اوره به شركت خدمات حمايتي كشاورزي تحويل نداده‌اند».



اقدام شركت‌هاي پتروشيمي در عدم تحويل كود به كشاورزان بازي با امنيت غذايي كشور است. در شرايط جنگ اقتصادي كه بايد همه نهادها همكاري كنند تا توليد در داخل انجام شود و به فرمايش مقام معظم رهبري در مورد اقتصاد مقاومتي توجه شود، چنين اقدامي پذيرفته نيست.



گرچه شركت‌هاي پتروشيمي اخيرا قول داده‌اند كه روزانه 10 هزار تن كود اوره تحويل دهند، اما اين ميزان هم براي تأمين نياز داخل كفايت نخواهد كرد. به نظر مي‌رسد شركت‌هاي پتروشيمي اولويت اول خود را منافع خودشان در نظر گرفته‌اند و شايد هم اكنون كه در صادرات و يا دريافت ارز تا حدودي به مشكل برخورده‌اند، قول تحويل 10 هزار تن را داده‌اند.



بنابراين در شرايط جنگ اقتصادي انتظار مي‌رود كه پتروشيمي‌ها همكاري بيشتري را با كشاورزان داخلي داشته باشند تا مجبور نباشيم به قيمت چند برابر از كشورهاي ديگر وارد كنيم.

الحاقات